27 Ιουλίου 2011
Προς : Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Αχαρνών 2
Γραφείο Υπουργού
Υπόψη : Υπόψη Υπουργού κ. Κ. Σκανδαλίδη
Υπόψη Γ. Γραμματέα κ. Γ. Κανελλοπούλου
Θέμα: «Παρατηρήσεις για το σχέδιο νόμου με τίτλο ΔΙΑΘΕΣΗ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ, ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ»
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ
Ο Σύνδεσμός μας με χαρά πληροφορήθηκε ότι το τελικό νομοσχέδιο που αφορά τα Γεωργικά Φάρμακα, και περιέχει την νομοθετική ρύθμιση για τη «Συνοπτική Διαδικασία» χορήγησης εγκρίσεων στα βιοκτόνα προϊόντα(άρθρο 51), συζητήθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο και τέθηκε σε Δημόσια Διαβούλευση.
Για τον Σύνδεσμό μας είναι πολύ κρίσιμο και ζωτικής σημασίας το ότι μια Διαδικασία που καταργήθηκε πριν από 2,5 χρόνια και καθήλωσε τις εταιρείες μέλη μας σε αδράνεια, χωρίς να έχουν την δυνατότητα κυκλοφορίας νέων προϊόντων, να παίρνει ξανά το δρόμο της επαναλειτουργίας της. Ελπίζουμε ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα ισχύσει ξανά η «Συνοπτική Διαδικασία» για την χορήγηση έγκρισης κυκλοφορίας σε βιοκτόνα σκευάσματα.
Το υπό συζήτηση νομοσχέδιο αφορά Γεωργικά Φάρμακα που είναι α)Φυτοπροστατευτικά προϊόντα και β)βιοκτόνα. Επειδή οι δύο κατηγορίες αυτές προϊόντων είναι διαφορετικές με σαφώς διαφορετικά χαρακτηριστικά πρέπει να είναι διαφορετική και ή αντιμετώπιση των προϊόντων αυτών από το εν λόγω νομοσχέδιο. Για το λόγο αυτό πρέπει να είναι απολύτως σαφές ποια σημεία του νομοσχεδίου αναφέρονται σε κάθε κατηγορία προϊόντων και ποια σημεία του νομοσχεδίου αναφέρονται και στις δύο κατηγορίες.
Όσον αφορά τις Διοικητικές και Ποινικές κυρώσεις που επιβάλλει το υπό συζήτηση νομοσχέδιο με χαρά βλέπουμε ότι λαμβάνεται υπόψη σε κάποιο βαθμό η Αρχή της Αναλογικότητας στις κυρώσεις , ενώ αυτό δεν γινόταν στο νόμο 721/77 για τα γεωργικά φάρμακα. Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι η Αρχή της Αναλογικότητας είναι βασική αρχή του Κοινοτικού Δικαίου (άρθρο 5 της Συνθήκης της ΕΕ) αλλά και του Ελληνικού Συνταγματικού Δικαίου (άρθρο 25 του Συντάγματος) και είναι σημαντικό να διαπιστώνουμε ότι οι βασική αυτή αρχή λαμβάνεται υπόψη και εφαρμόζεται σε κάποιο βαθμό στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο. Παρ’ όλα αυτά πιστεύουμε ότι σε περιπτώσεις ασήμαντων παρεκκλίσεων, οι κυρώσεις που προβλέπονται από το σχέδιο νόμου μπορεί να είναι δυσανάλογες.
Τέλος παρά του ότι ο Σύνδεσμος βλέπει με πολύ θετικό μάτι το υπό συζήτηση νομοσχέδιο , υποβάλουμε τις πιο κάτω συγκεκριμένες παρατηρήσεις και σας παρακαλούμε να τις λάβετε σοβαρά υπόψη σας , κάνοντας τις ανάλογες διορθώσεις στο νομοσχέδιο , πριν αυτό γίνει νόμος του κράτους.
Είμαστε στην διάθεσή σας για κάθε διευκρίνηση.
Μετά τιμής
Για τον «ΣΑΕ»
Ο Πρόεδρος Η Γενικής Γραμματέας
Δ. Νίχλος Έλενα Παπαθανασίου
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ΕΠΙ ΤΟΥ
ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ
ΔΙΑΘΕΣΗ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ,
ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ
ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΑΡΘΡΟ 3:
Α. Στην παρ. 1iii) να αποσαφηνιστεί ότι η Οδηγία 2009/128/ΕΚ αφορά μόνο τα γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα (όπως ορίζεται στην παρ.2 του άρθρου της συγκεκριμένης οδηγίας 2009/128/ΕΚ).
Β. Δεν είναι ξεκάθαρο ποιες είναι οι αρμοδιότητες της ΣΕΑ για τα βιοκτόνα προϊόντα.
ΑΡΘΡΟ 4: Οι παράγραφοι 1, 2, 4, 5, 10, 12 αναφέρονται αποκλειστικά στα φυτοπροστατευτικά. Όμως η παράγραφος 11 αναφέρεται και στα φυτοπροστατευτικά και στα βιοκτόνα προϊόντα. Να γίνει ξεκάθαρο σε ποια γεωργικά φάρμακα (φυτοπροστατευτικά ή βιοκτόνα ή και στις δύο κατηγορίες γεωργικών φαρμάκων) αναφέρονται οι παράγραφοι 3, 6, 7, 8 και 9 του συγκεκριμένου άρθρου.
Παράγραφος 5 του άρθρου 9 & άρθρου 10:
1. Τα βιοκτόνα προϊόντα (π.χ. εντομοκτόνα, εντομοαπωθητικά) απευθύνονται στο ευρύ κοινό – καταναλωτές. Στην ετικέτα ή την συσκευασία των συγκεκριμένων προϊόντων είναι απαραίτητο να υπάρχουν αληθείς και τεκμηριωμένοι ισχυρισμοί που θα βοηθήσουν τον καταναλωτή να επιλέξει το προϊόν που ταιριάζει στις ανάγκες του. Πολλές φορές, οι ισχυρισμοί αυτοί μπορεί να μην αφορούν στην βιοκτόνο δράση του προϊόντος οπότε και δεν αναγράφονται στην άδεια διάθεσης αλλά μπορεί να είναι απαραίτητοι για την επιλογή ενός προϊόντος από τον καταναλωτή προάγοντας τον υγιή ανταγωνισμό. Για παράδειγμα, για την επιλογή ενός εντομοαπωθητικού ατομικής προστασίας είναι σημαντικοί ισχυρισμοί όπως «χωρίς άρωμα», «απαλή αίσθηση για το δέρμα», «με aloe vera» ενώ για ένα σκοροκτόνο είναι πολύ σημαντικοί ισχυρισμοί όπως «άοσμο» ή «με άρωμα λεβάντας», «δεν λεκιάζει τα ρούχα» κ.α. Αυτή η πρακτική εφαρμόζεται και δεν απαγορεύεται σε καμιά χώρα που κυκλοφορούν τα αντίστοιχα βιοκτόνα προϊόντα. Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ότι η παρ. 5 των άρθρων 9 &10 πρέπει να τροποποιηθεί κατάλληλα ώστε να γίνει σαφές ότι διοικητικές και ποινικές κυρώσεις επιβάλλονται όταν διαπιστώνονται αποκλίσεις που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία του καταναλωτή και όταν διαπιστώνονται ψευδείς ισχυρισμοί μόνο ως προς τα οριζόμενα στην άδεια διάθεσης στην αγορά.
2. Όσον αφορά την διαπίστωση αποκλίσεων ως προς τα οριζόμενα στην άδεια διάθεσης στην αγορά, κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου, έχουμε να παρατηρήσουμε τα εξής:
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι κατά τον έλεγχο της συσκευασίας ή της ετικέτας βιοκτόνου προϊόντος πρέπει να ληφθεί υπόψη η ημερομηνία παραγωγής του συγκεκριμένου προϊόντος και η ισχύουσα άδεια διάθεσης την δεδομένη χρονική στιγμή. Πιο συγκεκριμένα, η συσκευασία και η ετικέτα του συγκεκριμένου βιοκτόνου προϊόντος πρέπει να συμφωνεί με την άδεια διάθεσης που ίσχυε την δεδομένη στιγμή της παραγωγής και όχι με μεταγενέστερες τροποποιήσεις. Για παράδειγμα, ένα βιοκτόνο προϊόν μπορεί να παραγόταν την χρονική στιγμή Α σε ένα εγκεκριμένο εργοστάσιο Χ (σε συμμόρφωση με την άδεια διάθεσης του εκείνη την χρονική στιγμή) αλλά κατά την διάρκεια του ελέγχου (χρονική στιγμή Β) να παράγεται σε ένα εγκεκριμένο εργοστάσιο Ψ (σε συμμόρφωση με την τροποποιημένη άδεια διάθεσης).
3. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις είναι σημαντικό να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Η Αρχή της Αναλογικότητας είναι βασική αρχή του Κοινοτικού Δικαίου (άρθρο 5 της Συνθήκης της ΕΕ) αλλά και του Ελληνικού Συνταγματικού Δικαίου (άρθρο 25 του Συντάγματος). Είναι σημαντικό η βασική αυτή αρχή να λαμβάνεται υπόψη και να εφαρμόζεται.
Οι αποκλίσεις στην συσκευασία από τα οριζόμενα στην άδεια διάθεσης μπορεί να ποικίλουν σε βαρύτητα και κρισιμότητα. Για τον λόγο αυτό, πιστεύουμε ότι η επιβολή προστίμου είναι επαρκής σαν μέτρο ενώ θεωρούμε ότι η ανάκληση συγκεκριμένης παρτίδας ή του συνόλου της ποσότητας που κυκλοφορεί στην χώρα, όπως και τα μέτρα απαγόρευσης διάθεσης των προϊόντων, δεν πρέπει να αποτελούν μέτρα που θα επιβάλλονται σε κάθε περίπτωση αλλά θα πρέπει να αποτελούν μέτρα που δύνανται να επιβάλλονται μόνο όταν κάτι τέτοιο δικαιολογείται απόλυτα, δηλαδή όταν υπάρχει πραγματικά πιθανός και σοβαρός κίνδυνος που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί κατάλληλα με άλλα μέτρα ή τουλάχιστον σε περίπτωση επανειλημμένης υποτροπής /μη συμμόρφωσης.
Και αυτό γιατί μπορεί να υπάρξουν ασήμαντες παρεκκλίσεις που δεν ενέχουν κανένα κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία των καταναλωτών (π.χ. παράλειψη αναγραφής αριθμού παρτίδας) οι οποίες έχουν λάβει χώρα σε περιορισμένα τεμάχια προϊόντων λόγω λάθους στην παραγωγική διαδικασία. Σε τέτοιες ασήμαντες παρεκκλίσεις θα είναι τελείως άδικο, υπερβολικό και δυσανάλογο να απαιτείται από τον νόμο η ανάκληση του προϊόντος ή και η απαγόρευση διάθεσης του στην αγορά.
Αντίθετα, κανείς δεν θα μπορούσε να έχει αντίρρηση να προβλέπεται από τον νόμο ότι τέτοια μέτρα θα επιβάλλονται σε περιπτώσεις ουσιαστικών παραβάσεων που ενέχουν κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία των καταναλωτών(π.χ. απουσίας νόμιμης επισήμανσης για τους κινδύνους).
Είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι η Οδηγία 2001/95 περί Γενικής Ασφάλειας Προϊόντων (η οποία λόγω αντικειμένου θεωρείται ιδιαίτερης σημασίας), προς αποφυγή δυσαναλόγων κυρώσεων, προβλέπει λήψη μέτρων που περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων μόνο σε περιπτώσεις πραγματικά αξιόλογων κινδύνων, όταν τόσο η απειλούμενη βλάβη όσο και η πιθανότητα επέλευσης της είναι σοβαρές. Μάλιστα έχουν εκδοθεί λεπτομερείς σχετικές οδηγίες (Απόφαση της Επιτροπής 2004/905) με σκοπό να αποτραπεί η εκ μέρους των κρατών-μελών κατάχρηση λήψης τέτοιων περιοριστικών μέτρων.
Ο κοινοτικός Κανονισμός 765/08 περί εποπτείας της αγοράς, ορίζει για τα προϊόντα που αφορά, ότι μόνο εφόσον παρουσιάζουν σοβαρό και άμεσο κίνδυνο μπορεί να επιτραπεί η απαγόρευση διάθεσης τους (ανάκληση, απόσυρση, δέσμευση κλπ). Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να έχει προηγηθεί κατάλληλη εκτίμηση επικινδυνότητας, που να λαμβάνει υπόψη της τον χαρακτήρα του κινδύνου και την πιθανότητα εμφάνισης του. Ο ίδιος Κανονισμός προβλέπει επίσης ότι όταν λαμβάνονται μέτρα περιοριστικά της διάθεσης προϊόντων, αυτά πρέπει να είναι αναλογικά και να έχει επί πλέον τηρηθεί η αρχή της προηγούμενης ακρόασης.
Παράγραφος 7 του άρθρου 9:
Α. Δεν είναι σαφές ποια είναι τα μη επιτρεπόμενα μέσα
Β. Επειδή η διαφήμιση των βιοκτόνων προϊόντων μπορεί και να περιέχει και άλλους αληθείς και τεκμηριωμένους ισχυρισμούς εκτός του πεδίου εφαρμογής της άδειας διάθεσης του, πρέπει να γίνει σαφές ότι για τα βιοκτόνα προϊόντα η κύρωση θα επιβάλλεται μόνο αν στην διαφήμιση αναφέρονται ψευδείς ισχυρισμοί σε σχέση με αυτά που ορίζονται στην άδεια διάθεσης στην αγορά.
Παράγραφος 15 του άρθρου 9: Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει αναλογικότητα στις κυρώσεις σε συνάρτηση με την παράβαση. Επιπλέον κριτήρια που πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι:
- Εάν η απόκλιση οφείλεται σε αστοχία της παραγωγικής διαδικασίας και έχουν γίνει οι απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες
- η ποσότητα που έχει παραχθεί με αποκλίνουσες προδιαγραφές
- Ο τύπος και το μέγεθος της απόκλισης
- Η χρονική διάρκεια της παράβασης
- Εάν υπάρχει δόλος ή όχι (π.χ. η απόκλιση οφείλεται σε κάποια αστοχία στην παραγωγική διαδικασία και με την επισήμανσή της γίνονται άμεσα οι απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες).
Παράγραφος 16 του άρθρου 9: στον παραβάτη να δίνεται προθεσμία 15 εργάσιμων ημερών και όχι μόνο 15 ημερών για να υποβάλλει τις απόψεις του.
ΑΡΘΡΟ 10: Πιστεύουμε ότι οι ποινικές κυρώσεις θεωρούνται υπερβολικές εφόσον υπάρχουν οι διοικητικές κυρώσεις και πρέπει να εφαρμόζονται κατά περίπτωση όταν αφορούν την ασφάλεια και την υγεία του καταναλωτή. Θα πρέπει να γίνεται συνεκτίμηση των κριτήριων που ορίζονται για τον καθορισμό του ύψους των προστίμων (παρ.15 του άρθρου 9).
ΑΡΘΡΟ 12: Θα πρέπει να διευκρινίζεται ότι το συγκεκριμένο άρθρο αφορά μόνο τα γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα.
ΑΡΘΡΟ 13: Θα πρέπει να διευκρινίζεται ότι το συγκεκριμένο άρθρο αφορά μόνο τα γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα.
ΑΡΘΡΟ 14: Θα πρέπει να διευκρινίζεται ότι το συγκεκριμένο άρθρο αφορά μόνο τα γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα.
ΑΡΘΡΟ 15: Θα πρέπει να αντικατασταθεί ο όρος «γεωργικά φάρμακα» με τον όρο «γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα» επειδή η οδηγία 2099/128/ΕΚ αφορά μόνο τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.
ΑΡΘΡΟ 18 - 46: Να αντικατασταθεί ο όρος γεωργικά φάρμακα με «φυτοπροστατευτικά προϊόντα» ή ««γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα» για να μην υπάρχει ασάφεια και εσφαλμένη εντύπωση ότι τα άρθρα αυτά αφορούν και τα βιοκτόνα προϊόντα. Η οδηγία 2099/128/ΕΚ αφορά μόνο τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.
ΑΡΘΡΟ 47: Να αντικατασταθεί ο όρος γεωργικά φάρμακα με «φυτοπροστατευτικά προϊόντα» ή ««γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα» για να μην υπάρχει ασάφεια και εσφαλμένη εντύπωση ότι τα άρθρα αυτά αφορούν και τα βιοκτόνα προϊόντα.
ΑΡΘΡΟ 50:
Για να μην υπάρχει ασάφεια θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο ποιες διατάξεις αφορούν γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα και βιοκτόνα, ποιες διατάξεις αφορούν μόνο φυτοπροστατευτικά προϊόντα και ποιες διατάξεις αφορούν μόνο βιοκτόνα προϊόντα.
1γ: αντικατάσταση «υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων» με «υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων» και «ορθολογικής χρήσης φυτοφαρμάκων» με «ορθολογικής χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων».
1στ , 1ζ, 1η, 1θ, 1ι, 2γ & 5: αντικατάσταση «γεωργικών φαρμάκων» με «φυτοπροστατευτικών προϊόντων».
3β: αντικατάσταση «υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων» με «υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων» και «ορθολογικής χρήσης γεωργικών φαρμάκων» με «ορθολογικής χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων».
ΑΡΘΡΟ 52:
Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έχει διατάξεις που αφορούν και τα γεωργικά φάρμακα που είναι βιοκτόνα προϊόντα και όχι μόνο τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει στην παράγραφο 1 του άρθρου 52 να διευκρινιστεί ότι από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, δεν εφαρμόζονται εκείνες οι διατάξεις του ν. 721/77 (ΦΕΚ Α’298) που αντίκεινται ή ρυθμίζουν διαφορετικά τα θέματα του παρόντος νόμου στα βιοκτόνα προϊόντα.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α:
Στο παράρτημα Α γίνεται παραπομπή μόνο από το άρθρο 6, το οποίο έχει τίτλο «Παράβολα που αφορούν την αδειοδότηση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων». Παρ’ όλ’ αυτά στο παράρτημα Α γίνεται αναφορά και σε παράβολα που αφορούν γεωργικά φάρμακα που είναι βιοκτόνα προϊόντα. Για το λόγο αυτό, δεν αντιλαμβανόμαστε γιατί υπάρχει αυτή η αναφορά, ιδιαίτερα εφόσον υπάρχει ήδη διάταξη (αριθμός 104120, ΦΕΚ 1047/09-08-2002) στην οποία ορίζονται τα παράβολα που αφορούν τις εγκρίσεις και τις τροποποιήσεις εγκρίσεων βιοκτόνων προϊόντων. Παρατηρούμε επίσης ότι στο συγκεκριμένο παράρτημα δεν αναφέρονται όλες οι κατηγορίες παραβόλων τα οποία αφορούν τα βιοκτόνα προϊόντα, επί παραδείγματι δεν αναφέρονται τα παράβολα για τροποποιήσεις εγκρίσεων κυκλοφορίας βιοκτόνων προϊόντων.
Επίσης, η παράγραφος 23ε, πρέπει να τροποποιηθεί ως εξής «23ε) Για την διεύρυνση εγκρίσεων κυκλοφορίας σκευασμάτων βιοκτόνων προϊόντων των περιπτώσεων α, β, δ» (οι περιπτώσεις 1α, 1β, 1γ που αναφέρονται δεν υπάρχουν).
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Β,Γ,Δ:
Τα συγκεκριμένα παραρτήματα είναι παραπομπές των άρθρων 19, 22 και 28 αντίστοιχα, τα οποία αναφέρονται μόνο στα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Για αυτό το λόγο, πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι τα παραρτήματα αυτά δεν περιέχουν διατάξεις που αφορούν τα βιοκτόνα προϊόντα. Συνεπώς, ο όρος «γεωργικά φάρμακα» πρέπει να αντικατασταθεί από τον όρο «φυτοπροστατευτικά προϊόντα» ή «γεωργικά φάρμακα που είναι φυτοπροστατευτικά προϊόντα» , σε συμμόρφωση με τα αντίστοιχα άρθρα.
ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:
Μία επιπλέον απορία που έχουμε έχει σχέση με τη διατήρηση των αρμοδιοτήτων του Α.ΣΥ.ΓΕ.Φ. για τα βιοκτόνα προϊόντα. Σύμφωνα με το παρόν νομοσχέδιο, φαίνεται ότι ο Α.ΣΥ.ΓΕ.Φ παύει να ισχύει για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα και οι αρμοδιότητές του μετατίθενται στα νέα σώματα που δημιουργούνται , αφού σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 52 δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του ν721/77 στα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Όμως, η κατάσταση που θα ισχύει για τα βιοκτόνα προϊόντα δεν είναι ξεκάθαρη.
